Geboorteplan schrijven: sjabloon en checklist

Een geboorteplan is een kort document dat je zorgverleners vertelt wat jij het belangrijkst vindt tijdens de bevalling en de geboorte. Het is geen contract, want bevallingen gaan niet altijd volgens plan, maar het helpt je vooraf over je keuzes na te denken en zorgt dat je wensen gehoord worden terwijl jij druk bezig bent je baby op de wereld te zetten.

Wanneer schrijf ik mijn geboorteplan?

De meeste mensen schrijven het rond week 32 tot 36 en bespreken het daarna met hun verloskundige of gynaecoloog. Die kan je vertellen wat je ziekenhuis biedt en of iets in je plan om medische redenen misschien niet kan. Print een paar exemplaren en stop er een in je vluchtkoffer.

Wat zet je in een geboorteplan?

Houd het bij één pagina met korte punten. Dan wordt het veel eerder gelezen.

Over jou

Je naam, je uitgerekende datum en je verloskundige of gynaecoloog
Je partner of bevalcoach en wie je er verder bij wilt
Aandoeningen, allergieën of eerdere bevallingservaringen die ertoe doen

De omgeving tijdens de bevalling

Gedimd licht, muziek, je eigen kleren
Vrij bewegen en van houding wisselen
Een skippybal, de douche of een bevalbad gebruiken als dat er is
Eten en drinken in het begin van de bevalling, als dat mag

Pijnbestrijding

Als je je opties vóór de bevalling kent, kan je team snel handelen zonder dat jij midden in een wee hoeft te beslissen. Mogelijkheden zijn onder meer:

Ademhaling, massage, water en beweging
Een TENS-apparaat
Lachgas
Opioïden (zoals een pompje of injectie)
Een ruggenprik

Je kunt schrijven "Ik wil het eerst zonder medicatie proberen", "Bied me alsjeblieft vroeg een ruggenprik aan" of "Ik sta overal voor open". Het is allemaal goed.

Tijdens de geboorte

Houdingen die je wilt proberen om te persen
Of je het hoofdje van je baby wilt zien of voelen als het zichtbaar wordt
Wie je het geslacht vertelt, als je het nog niet weet
Later afnavelen, en wie de navelstreng doorknipt

Als er een keizersnede nodig is

Of je het doek omlaag wilt om je baby geboren te zien worden
Huid-op-huidcontact in de operatiekamer als het met jou en je baby goed gaat
Dat je partner bij jou en de baby blijft

Na de geboorte

Direct huid-op-huidcontact
Hoe je je baby wilt voeden: borstvoeding, flesvoeding of allebei
Vitamine K voor je baby (aanbevolen om een zeldzame bloedingsstoornis te voorkomen)
De placenta natuurlijk geboren laten worden of met een injectie versnellen
Of je de placenta wilt houden

Eenvoudig sjabloon voor een geboorteplan

	Mijn wensen
Partner of bevalcoach
Omgeving
Pijnbestrijding
Houdingen voor weeën en persen
Afnavelen
Als een keizersnede nodig is
Na de geboorte
Voeding
Wat mijn team verder moet weten

Tips voor een goed geboorteplan

Blijf flexibel. Gebruik zinnen als "als het kan" en "ik heb liever". Voor je team staat een veilige bevalling voorop.
Bespreek het ruim voor je uitgerekende datum met je verloskundige of gynaecoloog.
Deel het met je partner zodat die voor je kan opkomen.
Schrijf je vooraf in bij het ziekenhuis, zodat je gegevens en wensen al in je dossier staan.

Veelgestelde vragen

Heb ik een geboorteplan nodig?

Nee, maar de meeste mensen vinden het handig. Ook als het anders loopt, helpt het om vooraf over je opties na te denken, zodat je je beter voorbereid voelt en meer regie hebt.

Wat als mijn bevalling niet volgens plan gaat?

Dat gebeurt heel vaak, en het betekent niet dat je gefaald hebt. Je plan is een leidraad voor je team, en zij leggen je de opties uit als de situatie verandert.

Moet mijn geboorteplan lang zijn?

Houd het bij één pagina. Korte, duidelijke punten zijn het makkelijkst te lezen voor drukke zorgverleners.

Bronnen

Alleen algemene informatie, geen medisch advies. Volg altijd het advies van je arts of verloskundige.

Wijzigingsgeschiedenis

23 oktober 2026: Vertaald uit de Engelse gids.